60 Jaar Oranje op TV

Wat hadden de huwelijken van koningin Beatrix en prinses Willem-Alexander, naast alle pracht en praal, met elkaar gemeen? Dat ze bij een klein deel van de bevolking omstreden waren en dat een groot deel van Nederland voor de televisie zat om niets van het spektakel te missen. In de eerste afl evering van de nieuwe NOS-serie 60 Jaar Oranje op tv kijkt Koos Postema met regisseurs en cameramensen terug op deze koninklijke trouwfeesten. Wat ging eraan vooraf en wat kwam er allemaal bij kijken om de plechtigheden in beeld te brengen?

‘Een verstandshuwelijk’, noemen de makers van 60 Jaar Oranje op tv de relatie van het koningshuis met de media. Zestig jaar lang is de televisie bij alle hoogteen dieptepunten aanwezig en kleurt zo het beeld van ons koningshuis. De camera’s worden bepalend voor het imago van de Oranjes. Maar wie houdt daarbij de regie en waar botsen de belangen?

Koos Postema presenteert de programma’s op een passende locatie: Paleis Soestdijk. De 78-jarige gastheer, bekend van zijn Vara-talkshow Een groot uur U (1970-’80), is Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Hij gaf zelf in 1962 op televisie commentaar bij de begrafenis van prinses Wilhelmina. In 1966 weigerde hij verslag te doen van het huwelijk van prinses Beatrix en Claus von Amsberg wegens het oorlogsverleden van de bruidegom. „Ik ben gebombardeerd in Rotterdam. Later vond ik het een fantastische man, maar op dat moment: een Duitse soldaat...”

Juist prins Claus heeft volgens hem voor een omslag gezorgd in de broze verhouding tussen het Oranjehuis en de media. „Door zijn grootsheid, wijsheid en humor heeft hij de media in positieve zin beïnvloed.” Prinses Máxima volgde het goede voorbeeld van haar schoonvader. „Zij is niet alleen met Willem- Alexander getrouwd, maar ook met de camera”, zegt Postema. „Als je haar ziet, is ze al indrukwekkend en als ze praat nog meer.”

De eerste aflevering van de vijfdelige serie heet ‘Verliefd, verloofd, getrouwd’. Aan de hand van tv-beelden van de twee huwelijken en wat eraan voorafging, praat Koos Postema met de regisseurs van de reportages, Kees van Langeraad en Rudolf Spoor. Hij zal niet nalaten twee spraakmakende gebeurtenissen ter sprake te brengen: de rookbom in Amsterdam (1966) en de ‘traan van Màxima’ (2002).

Beatrix en Claus
Het begon op 1 mei 1965 met een foto in de tuin van Drakensteyn: prinses Beatrix hand in hand met een onbekende heer. Hij bleek Claus von Amsberg te zijn, een Duitse diplomaat die in WOII bij de Wehrmacht had gediend. Nadat onderzoek had uitgewezen dat het wel meeviel met zijn oorlogsverleden, kondigde koningin Juliana de verloving aan. Op 10 maart 1966 volgde het huwelijk in Amsterdam. Een stuk van de Raadhuisstraat was een tijd in dichte nevelen gehuld door een rookbom, op televisie hield regisseur Kees van Langeraad de dienst in de Westerkerk in beeld. Na de plechtigheden wuifden bruid en bruidegom op het balkon van het Paleis op de Dam enthousiast naar de menigte. Niets kon hun geluk verstoren. Acht miljoen kijkers waren er getuige van.

Willem-Alexander en Máxima
Kroonprins Willem-Alexander leerde zijn lief in april 1999 kennen op een feest in Sevilla. De Argentijnse Máxima Zorreguieta was een knappe verschijning, had economie gestudeerd en kwam van goeden huize. Helaas bleek haar vader een rol te hebben gespeeld in de Vuile Oorlog van dictator Videla. Intussen had de prins haar al op de bevroren vijver van Huis ten Bosch ten huwelijk gevraagd. Op 2 februari 2002 gaven ze elkaar het jawoord. Máxima pinkte tranen weg bij Adiós Nonino (Dag Vadertje) van Carel Kraayenhof. Regisseur Rudolf Spoor bracht het close in beeld, zes miljoen mensen keken vertederd toe. De klap op de vuurpijl was de balkonscène met innig zoenend paar. De camera kon er geen genoeg van krijgen.

Reageren