Verkiezingen 2010 | Politieke partijen en 'de omroep'

De Tweede Kamerverkiezingen zijn in aantocht en één ding is duidelijk: er moet de komende jaren flink bezuinigd gaan worden en de publieke omroep wordt in veel verkiezingsprogramma's genoemd als één van de plekken waar flink wat geld te besparen valt. Maar wat voor plannen hebben de partijen? Televizier presenteert, als stemhulp, een overzicht van alle voorstellen over de publieke omroep in Nederland.

De publieke omroep wordt in Nederland voor een groot deel betaald uit overheidssubsidies. Een aantal partijen vindt deze kosten te hoog en wil dan ook flink gaan bezuinigen. De plannen om deze bezuinigingen te bewerkstelligen lopen uiteen.

Minder zenders
Een aantal partijen wil de kosten van de publieke omroep drukken door een aantal zenders te schrappen. De VVD wil de omroep terugbrengen naar twee televisienetten en vier radiozenders (nu respectievelijk drie en zes). Ook het CDA en GroenLinks willen teruggaan naar twee netten.

Trots Op Nederland en de PVV gaan nog een stapje verder door dit zelfs terug te brengen naar één. Opmerkelijk hieraan is dat zowel TON als de PVV natuurlijk hun wortels in de VVD hebben.

Alleen de ChristenUnie en de SP vinden de publieke omroep in zijn huidige vorm de moeite van het behouden waard, en stellen dat er geen zender geschrapt hoeven te worden.

Wereldomroep
De Wereldomroep (RNW) is ook een veelgehoorde partij in veel verkiezingsprogramma's. De PVV wil RNW afschaffen, de ChristenUnie snijden in het budget, de VVD noemt het 'herbezinnen' en D66 wil de taken van overdragen aan de NOS.

De laatstgenoemde partij heeft overigens een hele batterij aan maatregelen die de omroep goedkoper zou moeten maken. Zo willen ze graag een duidelijk onderscheid tussen de publieke en commerciële omroep, waarbij programma's die door de commerciëlen gemaakt kunnen worden, niet thuishoren bij de publieke omroep. Daarbij denken ze aan het uitzenden van voetbal.

In de visie van deze partij “betaalt de publieke omroep in feite mee aan de salarissen van internationale topvoetballers.” De PvdA staat hier weer tegenover door te vragen om meer grote sportevenementen bij de publieke omroep. Deze zorgen immers voor hoge STER-inkomsten rondom de wedstrijden.

politieke partijen logo's

Einde verzuiling?
D66 wil graag dat het aantal omroepen terugbrengen van ongeveer 25 naar tien door omroepen te laten fuseren. Daarbij zijn er een aantal omroepen die geen leden hebben, maar hun bestaansrecht hebben op basis van hun vertegenwoordiging van een levensbeschouwelijke stroming. Dit recht is vastgelegd in de omroepwet onder artikel 2.42. De omroepen waar het hier om gaat zijn onder andere de RKK, IKON, Human en de Joodse Omroep en worden ook wel de 2.42-omroepen genoemd.

D66 is niet de enige partij die graag wil dat deze omroepen opgaan in ledenomroepen die dezelfde levensbeschouwelijke grondslag hebben. Ook het CDA wil graag dat dit gebeurt en de Partij voor de Dieren wil alle 2.42 omroepen gewoon afschaffen.

Verdeling van het geld
GroenLinks gaat nog een stapje verder en wil graag dat er twee algemene netten komen met netredacties die programma's kunnen inkopen bij zowel omroepen als bij productiebedrijven. Hiermee worden de omroepen zoals ze nu zijn gelijkgesteld aan de productiebedrijven.

Een aantal partijen, waaronder de SP en de PvdD, wil graag dat het budget niet alleen op basis van leden – en een status die daarbij hoort – wordt verdeeld, maar ook op basis van waardering. Het CDA en ChristenUnie staan hier weer haaks tegenover, die willen juist dat het geld puur op basis van leden wordt verdeeld. Nu is dat vanuit christelijke hoek ook enigszins te verklaren, aangezien deze partijen onderdeel zijn van het verzuilde systeem.

Diversiteit
De plannen zijn eigenlijk zo divers als de partijen zelf. Van het flink inkrimpen van de omroep door slechts 1 net te behouden tot een subtiel plan met de kaasschaafmethode, waarbij er vooral gekeken wordt naar de verdeling van het geld en alle vormen daartussen worden door de partijen genoemd.

Het is overigens de vraag of er ook maar een van deze plannen uiteindelijk doorgang krijgt. Voor een aantal plannen moet namelijk de mediawet worden veranderd en het is altijd de vraag of er voor een bepaald plan uiteindelijk een kamermeerderheid bestaat. Daarbij zijn een aantal plannen niet uitvoerbaar door de constructie van de omroep in Nederland.

Na 9 juni weten we wie de nieuwe machtshebbers zullen zijn en welke richting de omroep zal gaan. Maar een ding lijkt uit het lezen van alle plannen duidelijk te worden: er moet hoe dan ook bezuinigd worden in Nederland en de omroep is daar een onderdeel van.


Reageren